معادل های فارسی اصطلاحات واژه نامه ایمنی هسته ای آژانس بین المللی انرژی اتمی

	A
بهره‌برداری غیرعادی	abnormal operation
دز جذبی	absorbed dose
کسر جذب‌شده	absorbed fraction
درآشامی، جذب درآشامی 1. رجوع شود به جذب سطحی. جذب 2. رجوع شود به نوع جذب از ریه.	absorption
نوع جذب	absorption type
شتاب‌نگاشت	accelerogram
حد قابل‌پذیرش	acceptable limit
معیارهای پذیرش	acceptance criteria
حادثه	accident
*حادثه بحرانی شدن*	*criticality accident*
*حادثه هسته‌ای*	*nuclear accident*
*حادثه شدید*	*severe accident*
مقیاس بین‌المللی رویدادهای هسته‌ای و پرتوی (INES)	*International Nuclear and Radiological Event Scale (INES)*
شرایط حادثه	accident conditions
*مدیریت حادثه*	accident management
پیش‌نشانگر حادثه	accident precursor
صحت	accuracy
پرتوزا کردن	activation
محصول پرتوزاکردن	activation product
جزء فعال	active component
پرتوزایی، فعالیت	activity
*پرتوزایی ویژه*	*specific activity*
غلظت پرتوزایی	activity concentration
میانه قطر آیرودینامیکی پرتوزایی (AMAD)	activity median aerodynamic diameter (AMAD)
*میانه قطر ترمودینامیکی پرتوزایی (AMTD***)	*activity median thermodynamic diameter (AMTD)*
*قطر آیرودینامیکی*	*aerodynamic diameter*
*قطر ترمودینامیکی*	*thermodynamic diameter*
تجهیزات راه‌اندازی‌شونده	actuated equipment
وسیله راه‌اندازی	actuation device
پرتوگیری حاد	acute exposure
ورود ماده پرتوزا به بدن از نوع حاد	acute intake
مدل پیش‌بینی ریسک افزایشی	additive risk projection model
برآشامی	adsorption
پهن‌رفت	advection
پراکندگی آیرودینامیکی	aerodynamic dispersion
استهلاک	ageing
*استهلاک غیرفیزیکی*	*non-physical ageing*
*استهلاک فیزیکی*	*physical* ageing
افت عملکرد در اثر استهلاک	ageing degradation
مدیریت استهلاک	ageing management
*مدیریت عمر* (یا *مدیریت طول عمر*)	*life management* (or **lifetime management**)
اقدام مقابله‌ای در کشاورزی	agricultural countermeasure
کرمای هوا	air kerma
هواگرد	aircraft
*هواگرد باری*	cargo aircraft
*هواگرد مسافری*	*passenger aircraft*
ALARA (هرچه کمتر موجهِ شدنی)	ALARA (as low as reasonably achievable)
*عدم قطعیت تصادفی/کاتوره‌ای*	aleatory uncertainty
هشدار	alert
معادل‌ دز محیطی‌	ambient dose equivalent
تحلیل	analysis
*تحلیل هزینه- فایده*	*cost–benefit analysis*
*تحلیل درخت رویداد*	*event tree analysis*
*تحلیل درخت خطا*	*fault tree analysis*
*تحلیل ایمنی*	*safety analysis*
*تحلیل حساسیت*	*sensitivity analysis*
*تحلیل عدم قطعیت*	*uncertainty analysis*
دز سالانه	annual dose
حد سالانه پرتوگیری (ALE)	annual limit on exposure (ALE)
حد سالانه ورود ماده پرتوزا به بدن (ALI)	annual limit on intake (ALI)
ریسک سالانه	annual risk
رخداد بهره‌‌برداری پیش‌بینی‌شده	anticipated operational occurrence
{حادثه} گذرای پیش‌بینی‌شده بدون خاموش‌سازی آنی (ATWS)	anticipated transient without scram (ATWS)
متقاضی	applicant
تاییدیه	approval
*تاییدیه چند جانبه*	*multilateral approval*
*تاییدیه یک جانبه*	*unilateral approval*
منطقه	area
*منطقه کنترل‌شده*	*controlled area*
*منطقه عملیاتی*	*operations area*
*منطقه پرتوی*	*radiation area*
*منطقه ساختگاه*	*site area*
*مرز ساختگاه*	*site boundary*
*منطقه تحت نظارت*	*supervised area*
پایش (مونیتورینگ) منطقه	area monitoring
بررسی منطقه	area survey
تمهیدات (برای پاسخ به شرایط اضطراری)	arrangements (for emergency response)
ترتیبات (برای عملیات)	arrangements (for operations)
ارزیابی	assessment
*ارزیابی پیامد*	*consequence assessment*
*ارزیابی دز*	*dose assessment*
*ارزیابی پرتوگیری*	*exposure assessment*
*ارزیابی خطر*	*hazard assessment*
*ارزیابی عملکرد*	*performance assessment*
*ارزیابی اثر محیطزیستی/ محیطی پرتو*	*radiological environmental impact assessment*
*ارزیابی ریسک*	*risk assessment*
*ارزیابی ایمنی*	*safety assessment*
*ارزیابی مستقل*	*independent assessment*
*خود ارزیابی*	*self-assessment*
عملیات پشتیبانی شده	assisted operation
پراکندگی جوی	atmospheric dispersion
تضعیف	attenuation
ریسک قابل انتساب	attributable risk
ممیزی	audit
اجازه نامه (در حالت اسمی) صدور اجازه نامه (در حالت فعلی)	authorization
فعالیت مجاز	authorized activity
تخلیه مجاز	authorized discharge
موسسه مجاز	authorized facility
حد مجاز	authorized limit
طرف مجاز	authorized party
خاتمه/پایان مجاز مسئولیت	authorized termination of responsibility
انتقال مجاز {مسئولیت}	authorized transfer
استفاده مجاز	authorized use
قابلیت دسترسی	availability
دز پیشگیری‌شده/ اجتناب شده	averted dose

	B
پرکننده	backfill
زمینه	background
*زمینه طبیعی*	*natural background*
مانع	barrier
*مانع نفوذ*	*intrusion barrier*
*موانع چندگانه*	*multiple barriers*
مانع شیمیایی	chemical barrier
*کارکردهای ایمنی چندگانه*	*multiple safety functions*
بکرل (Bq)	becquerel (Bq)
فراتر از حادثه مبنای طراحی	beyond design basis accident
بایاس/ سوگیری	bias
زیست‌‌سنجی	bioassay
نیمه‌عمر بیولوژیکی/ نیمه عمر زیستی	biological half-life
مدل بیوفیزیکی	biophysical model
زیست‌کره	biosphere
*زمین‌کره*	*geosphere*
جذبکننده سوختنی	burnable absorber
سم سوختنی	burnable poison
بایپس/ کنارگذر/ میان بر	bypass
*بایپس حین تعمیر و نگهداری*	*maintenance bypass*
*بایپس حین بهره‌برداری*	*operational bypass*

	C
کالیبراسیون	calibration
*تابع کالیبراسیون*	*calibration function*
*نمودار کالیبراسیون*	*calibration diagram*
*منحنی کالیبراسیون*	*calibration curve*
*جدول کالیبراسیون*	*calibration table*
*کالیبراسیون یک دزیمتر*	*calibration of a dosimeter*
*کالیبراسیون مدل*	*model calibration*
قوطی، پسماند	canister, waste
گسل مستعد	capable fault
میدان/ حوزه آتش‌فشان مستعد	capable volcanic field
آتش‌فشان مستعد	capable volcano
مراقبان و کمک‌رسانان	carers and comforters
هواگرد باری	cargo aircraft
حمل‌کننده	carrier
علت	cause
*علت مستقیم*	*direct cause*
*ضعف پنهان*	*latent weakness*
*علت آشکار*	*observed cause*
*علت ریشه‌ای*	*root cause*
گواهی‌نامه	certificate
صدور گواهی‌نامه	certification
کانال	channel
مشخصه‌یابی	characterization
*مشخصه‌یابی* *پسماند*	*characterization of waste*
*مشخصه‌یابی* ساختگاه	*site characterization*
جذب شیمیایی	chemisorption
ورود ممتد ماده پرتوزا به بدن	chronic intake
غلاف (در مورد سوخت هسته ای) روکش (در مورد هر لایه خارجی از ماده‌ای که برای محافظت به‌طور مستقیم بر روی ماده دیگری قرار داده می‌شود)	cladding
پاکسازی	cleanup
ترخیص زدودگی	clearance
سطح ترخیص	clearance level
آهنگ زدودگی	clearance rate
اثر لبه پرتگاه	cliff edge effect
بستن	closure
تابش ابری	cloud shine
*بازتابش آسمانی*	*sky shine*
*تابش نهشتی*	*ground shine*
هم‌رویدادی (به‌عنوان یک ویژگی طراحی)	coincidenc (as a feature of design)
دز جمعی	collective dose
راه اندازی	commissioning
دز اجباری	committed dose
دز موثراجباری	committed effective dose
دز معادل اجباری	committed equivalent dose
خرابی با علت مشترک	common cause failure
خرابی با حالت یکسان	common mode failure
مقام صالح	competent authority
تضمین تطابق	compliance assurance
جزء	component
مدل محاسباتی	computational model
اعتبارسنجی	validation
اعتبارسنجی سامانه رایانه ای	*computer system validation*
راستی آزمایی سامانه رایانه ای	computer system verification
چگونگی انجام عملیات	concept of operations
مدل مفهومی	conceptual model
تعمیر و نگهداری شرایط‌محور	condition based maintenance
شاخص/نشانگر شرایط	condition indicator
*پایش (مونیتورینگ) شرایط*	condition monitoring
مقدار احتمال شرطی (CPV)	conditional probability value (CPV)
ریسک شرطی	conditional risk
آمایش	conditioning
مدیریت پیکربندی	configuration management
محصورسازی	confinement
سامانه محصورسازی	confinement system
ارزیابی پیامد	consequence assessment
گیرنده محموله	consignee
محموله	consignment
فرستنده محموله	consignor
محدودیت	constraint
احداث	construction
محصولات مصرفی	consumer product
کانتینر، پسماند	container, waste
پوشش ایمنی	*containment*
*سامانه پوشش ایمنی*	*containment system*
*آلودگی*	contamination
*آلودگی ثابت*	*fixed contamination*
*آلودگی غیرثابت*	*non-fixed contamination*
منطقه آلوده	contamination zone
کنترل	control
*کنترل نهادی*	*institutional control*
*کنترل نظارتی*	*regulatory control*
منطقه کنترل شده	controlled area
حالت کنترل‌شده	controlled state
وسیله ترابری	conveyance
اجزای قلب راکتور	core components
تعمیر و نگهداری اصلاحی	corrective maintenance
تحلیل هزینه ـ فایده	cost–benefit analysis
تدبیر مقابله ای	countermeasure
*تدبیر مقابله ای در کشاورزی*	*agricultural countermeasure*
رویکرد «زِگهواره تا گور»	‘cradle to grave’ approach
بحرانی (صفت)	critical (adjective)
مجتمع بحرانی	critical assembly
گروه بحرانی	critical group
*گروه بحرانی فرضی*	*hypothetical critical group*
سطح بحرانی	critical level
بحرانی شدن	criticality
حادثه بحرانی شدن	criticality accident
شاخص ایمنی بحرانی‌شدن (CSI)	criticality safety index (CSI)
پوسته، زمین	crust, Earth’s
کوری (Ci)	curie (Ci)

	D
منبع یا چشمه خطرناک	dangerous source
کم اهمیت	de minimis
ثابت واپاشی، λ	decay constant, λ
حد تصمیم‌گیری	decision limit
ازکاراندازی	decommissioning
طرح از کار اندازی	decommissioning plan
اوراق کردن برچیدن	dismantling
*برچیدن / اوراق کردن باتاخیر*	*deferred dismantling*
*برچیدن/ اوراق کردن فوری*	*immediate dismantling*
*محبوس سازی*	*entombment*
رفع آلودگی	decontamination
ضریب رفع آلودگی	decontamination factor
دفع بیولوژیکی	decorporation
دفع در اعماق دریا	deep sea disposal
دفاع در عمق	defence in depth
*برچیدن / اوراق کردن باتاخیر*	deferred dismantling
منطقه معینی از عرشه	defined deck area
اتکاپذیری	dependability
اورانیم تهی شده	depleted uranium
غلظت مشتق شده در هوا (DAC)	derived air concentration (DAC)
حد مشتق شده	derived limit
طراحی	design
مبنای طراحی	design basis
حادثه مبنای طراحی	design basis accident
رویدادهای خارجی مبنای طراحی	design basis external events
مقدار احتمال مبنای طراحی (DBPV)	design basis probability value (DBPV)
شرایط گسترش‌یافته طراحی	design extension conditions
عمر طراحی	design life
حد آشکارسازی	detection limit
سطح تعیین	determination level
تحلیل قطعی	deterministic analysis
اثر قطعی	deterministic effect
آسیب	detriment
انحراف	deviation
پرتوگیری تشخیصی	diagnostic exposure
سطح مرجع تشخیصی	diagnostic reference level
پخش	diffusion
علت مستقیم	direct cause
دفع مستقیم	direct disposal
معادل دز جهتی	directional dose equivalent
تخلیه	discharge
تخلیه مجاز	authorized discharge
برچیدن/ اوراق کردن	dismantling
پراکَنش	dispersal
پراکندگی	dispersion
*پراکندگی هیدرودینامیکی*	*hydrodynamic dispersion*
دفع	disposal
*دفع مستقیم*	*direct disposal*
*دفع زمین‌شناختی*	*geological disposal*
*دفع نزدیک سطح*	*near surface disposal*
*دفع در زیر بستر دریا*	*sub-seabed disposal*
*دفع دراعماق دریا*	*deep sea disposal*
*دفع در زیر بستر دریا*	*seabed disposal*
موسسه دفع	disposal facility
*موسسه دفع زمین شناختی*	*geological disposal facility*
*موسسه دفع نزدیک سطح*	*near surface disposal facility*
سامانه دفع	disposal system
چینش	disposition
چشمه بسته بی استفاده	disused sealed source



*اعتبارسنجی سامانه*	*system validation*
وسیله نقلیه زمینی	vehicle
فروشنده	vendor